Những ngôi sao xa xôi và vũ trụ mới khai sinh của dải thiên hà

1 year ago Nga Truong 0

Thiên hà mới được phát hiện này cách chúng ta khoảng 14 tỉ năm ánh sáng và ánh sáng của nó phát ra khi vũ trụ khoảng 780 triệu năm tuổi.

Thiên hà xa xôi nhất mới được tìm thấy gần đây đã giúp các nhà thiền văn học hé mở bức màn vũ trụ thời sơ khai. Giáo sư Esther Hu thuộc Đại học Hawaii, Hoa Kỳ cho biết: “Dải thiên hà này đang hình thành những ngôi sao vào thời điểm tương đương với “Thời kỳ đen tối” của vũ trụ, khi mới hình thành các dải thiên hà.”

Việc tìm hiểu thiên hà trong thời sơ khai và nghiên cứu xem chúng phát triển như thế nào là rất quan trọng. Nếu so sánh tuổi của vũ trụ với vòng đời của một con người thì hình ảnh lần trước các giáo sư Đại học Hawaii chụp được là của một đứa bé chập chững vừa mới qua sinh nhật thứ tư, còn bức hình lần này là của đứa trẻ ba tuổi rưỡi. Như vậy là hình ảnh về thiên hà này trẻ hơn so với chuẩn tinh xa nhất từng được tìm thấy trước đây khoảng 50 triệu năm tuổi. Những vật thể xa nhất và vì thế cũng là những vật dùng để thăm dò vũ trụ sớm nhất trước đây chính là các chuẩn tinh, nghĩa là những nhân ngân hà tỏa sáng.

Những ngôi sao xa xôi và vũ trụ mới khai sinh của dải thiên hà - Ảnh 1

Người ta tin rằng chính các lỗ đen cung cấp năng lượng cho chuẩn tinh. Các thiên hà bình thường thì yếu hơn và khó quan sát hơn rất nhiều với khoảng cách xa như vậy. Để có được hình ảnh của thiên hà xa xôi này, các nhà khoa học phải sử dụng 2 công nghệ. Trước hết họ phải nhìn qua một “ống kính hấp dẫn” – một khối lớn những thiên hà uốn cong và thổi phồng ánh sáng từ những vật thể xa xôi hơn ở đằng sau nó. “Ống kính hấp dẫn” này cũng giống như một cái ống kính phóng to, cho phép các nhà thiên văn nhìn xa hơn vào chiều sâu vũ trụ.

Trong trường hợp này, họ sử dụng khối thiên hà Abell 370, cách trái đất 7 tỉ năm ánh sáng, nhân của nó chứa khoảng vài trăm thiên hà. Nó khuyếch đại ánh sáng từ thiên hà đằng sau, cách trái đất khoảng 15.5 tỉ năm ánh sáng, thiên hà nằm sau này gần như nằm ngay trên rìa phần vũ trụ có thể quan sát được. Sau đó các nhà khoa học tập trung vào một phần nào đó của nguồn sáng, nơi có thể nhìn thấy một đường khí hydro sáng rực tên là Lyman alpha. Đường này thường nổi bật trong những thiên hà đang trải qua những vụ nổ lớn để hình thành nên các ngôi sao.

Việc nghiên cứu thiên hà Lyman alpha với ánh sáng đã được Abell 370 khuyếch đại được thực hiện nhờ ống kính Keck khổng lồ đường kính 10m ở Hawaii. Nhà thiên văn Hawaii Len Cowie nói: “Điều quan trọng là đây là một thiên hà chứ không phải chuẩn tinh. Khi những thiên hà đầu tiên hình thành, nó cũng giống như khi ta bật đèn lên để nhìn rõ hơn giữa một dải sương mù. Chuẩn tinh rất sáng dù khá hiếm, vì vậy chúng tạo thành những lỗ hổng lớn xung quanh mình, nhưng việc ánh sáng từ những dải thiên hà yếu hơn nhưng nhiều hơn đang phát ra cho thay một lượng lớn những ngôi sao đã sớm được hình thành và hầu hết lớp sương mù đã tiêu tan.”

Con đường tìm hiểu sự hình thành và phát triển của vũ trụ còn rất dài, nhưng với phát hiện này, ta có thể hy vọng những kết quả khả quan hơn trong tương lai.

Nguồn tổng hợp